Bé sốt: Cách chăm sóc tại nhà và dấu hiệu cần đưa đi khám

Con sốt là tình huống khiến nhiều bố mẹ lo lắng, nhất là vào ban đêm. Thực tế, sốt là phản ứng bảo vệ của cơ thể khi chống lại tác nhân gây bệnh, và phần lớn các cơn sốt ở trẻ do virus, thường tự khỏi sau vài ngày. Quan trọng là biết cách theo dõi, chăm sóc đúng và nhận ra dấu hiệu nguy hiểm để đưa trẻ đi khám kịp thời. Bài viết hướng dẫn cha mẹ từng bước.

Khi nào trẻ được coi là sốt?

Thân nhiệt đo ở nách từ khoảng 37,5 độ C trở lên thường được xem là sốt. Đo hậu môn thường cao hơn nách khoảng nửa độ. Hãy dùng nhiệt kế điện tử hoặc hồng ngoại, đo ở cùng một vị trí và ghi lại giờ đo. Đừng chỉ dựa vào cảm giác sờ trán.

Trường hợp cần đi khám ngay

• Trẻ dưới 3 tháng tuổi có sốt từ khoảng 38 độ C trở lên.
• Trẻ li bì, khó đánh thức, quấy khóc không dỗ được hoặc bỏ bú, bỏ ăn.
• Trẻ thở nhanh, khó thở, rút lõm ngực, tím tái.
• Co giật, cứng cổ, nôn nhiều, phát ban, xuất huyết dưới da.
• Dấu hiệu mất nước: ít tiểu, môi khô, khóc không có nước mắt, thóp lõm.
• Sốt cao liên tục hoặc sốt kéo dài trên 2 đến 3 ngày.
• Trẻ có bệnh nền như tim, thận, suy giảm miễn dịch.

Chăm sóc trẻ sốt tại nhà

1. Cho trẻ uống đủ nước: bú mẹ nhiều hơn với trẻ nhỏ, uống nước, dung dịch bù nước theo hướng dẫn.
2. Mặc quần áo thoáng, không ủ quá kín, giữ phòng thoáng mát.
3. Lau người bằng khăn ấm, chú ý vùng nách, bẹn, cổ. Không dùng nước lạnh, không dùng cồn.
4. Cho ăn thức ăn dễ tiêu, chia nhỏ bữa, không ép ăn.
5. Theo dõi nhiệt độ và trạng thái tinh thần, ăn uống, tiểu tiện của trẻ.

Dùng thuốc hạ sốt cho trẻ thế nào?

Thuốc hạ sốt giúp trẻ đỡ khó chịu, không nhằm đưa nhiệt độ về hẳn bình thường. Hoạt chất thường dùng cho trẻ là paracetamol, và trong một số trường hợp là ibuprofen theo chỉ dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Liều dùng tính theo cân nặng và khoảng cách giữa các lần dùng phải đúng theo hướng dẫn. Hãy dùng dụng cụ đong đi kèm thuốc, không dùng thìa gia đình.

Lưu ý: không dùng aspirin cho trẻ em và thiếu niên đang bị bệnh do virus. Không dùng nhiều thuốc có cùng hoạt chất hạ sốt. Không tự cho trẻ uống kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Co giật do sốt: cha mẹ cần biết gì?

Một số trẻ nhỏ có thể co giật khi sốt cao. Khi đó, đặt trẻ nằm nghiêng, nới lỏng quần áo, không nhét vật gì vào miệng, theo dõi thời gian cơn co giật và đưa trẻ đến cơ sở y tế. Nếu co giật kéo dài trên vài phút hoặc trẻ tím tái, hãy gọi cấp cứu ngay.

Những sai lầm thường gặp

• Ủ ấm quá kỹ khiến trẻ tăng nhiệt, khó chịu.
• Tắm hoặc lau nước lạnh, dùng cồn lau người.
• Dùng lại thuốc hạ sốt quá sớm, không đúng khoảng cách.
• Tự mua kháng sinh vì lo lắng.
• Cạo gió, giác hơi hoặc dùng mẹo không có cơ sở khoa học.

Chuẩn bị gì để sẵn sàng khi trẻ sốt?

Trong tủ thuốc gia đình nên có nhiệt kế đáng tin cậy, thuốc hạ sốt dạng dành cho trẻ theo tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ, dụng cụ đong thuốc, dung dịch bù nước và số điện thoại bác sĩ nhi hoặc cơ sở y tế gần nhà. Ghi lại cân nặng gần nhất của trẻ để tính liều thuốc chính xác khi cần.

Cách đo thân nhiệt cho trẻ nhỏ

Với trẻ nhỏ, đo nách bằng nhiệt kế điện tử là cách phổ biến và an toàn. Giữ trẻ yên, kẹp tay nhẹ nhàng cho đến khi nhiệt kế báo. Nhiệt kế hồng ngoại đo trán hoặc tai tiện lợi nhưng cần dùng đúng hướng dẫn, và có thể cho kết quả khác nhau theo vị trí. Nên đo khi trẻ nghỉ ngơi, sau khi bỏ bớt khăn quấn và không vừa bú, vừa tắm.

Theo dõi tình trạng của trẻ ngoài con số nhiệt độ

Có những trẻ sốt cao nhưng vẫn chơi, ăn, ngủ được thì thường ít đáng lo hơn trẻ sốt nhẹ nhưng li bì, bỏ bú. Hãy chú ý biểu hiện toàn thân: mắt có tinh anh không, da hồng hay tái, trẻ có phản ứng khi gọi và có tiểu tiện đều không. Nếu thấy bất thường dù nhiệt độ không quá cao, vẫn nên đưa trẻ đi khám.

Vệ sinh và phòng bệnh lây trong gia đình

Khi trẻ sốt do bệnh lây, người chăm sóc nên rửa tay thường xuyên, giữ trẻ nghỉ ở nhà, không dùng chung ly, khăn với người khác và thông thoáng phòng ở. Điều này giúp bảo vệ các thành viên khác, nhất là trẻ nhỏ và người cao tuổi trong nhà.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mọc răng có sốt không?

Mọc răng có thể làm trẻ hơi nóng, quấy khóc, nhưng thường không sốt cao. Nếu trẻ sốt từ 38 độ C trở lên, hãy tìm nguyên nhân khác và hỏi bác sĩ.

Trẻ hết sốt rồi có cần đi khám không?

Nếu trẻ khỏe lại, ăn chơi bình thường thì có thể không cần. Nhưng nếu sốt lặp lại nhiều lần hoặc có triệu chứng bất thường, nên đi khám.

Có nên cho trẻ uống thuốc hạ sốt để phòng ngừa trước khi tiêm?

Không nên tự ý dùng phòng ngừa. Hãy hỏi bác sĩ hoặc nhân viên y tế nơi tiêm chủng để được hướng dẫn.

Kết luận

Phần lớn trẻ sốt do virus và sẽ khỏi khi được chăm sóc đúng. Cha mẹ hãy theo dõi nhiệt độ, cho trẻ uống đủ nước, dùng thuốc đúng liều và biết các dấu hiệu nguy hiểm để đi khám kịp thời. Dược sĩ Nhà thuốc An Phúc sẵn sàng tư vấn qua số 0932 322 778.

Bài viết liên quan

• Bổ sung vitamin D cho trẻ nhỏ: Những điều cha mẹ nên biết
• Thiếu kẽm ở trẻ: Dấu hiệu nhận biết và cách bổ sung an toàn
• Tập thể dục cho người bệnh tiểu đường thai kỳ: Bí quyết an toàn và hiệu quả