Bổ sung vitamin D cho trẻ nhỏ: Những điều cha mẹ nên biết

Vitamin D thường được gọi là “vitamin ánh nắng” vì cơ thể có thể tự tạo ra khi da tiếp xúc với tia cực tím. Với trẻ nhỏ, vitamin D đặc biệt quan trọng cho sự phát triển của xương và răng. Tuy nhiên, nhiều bà mẹ băn khoăn nên cho con bổ sung từ khi nào, liều bao nhiêu và cần lưu ý gì. Bài viết giải đáp những điều cha mẹ nên biết.

Vitamin D có vai trò gì với trẻ?

Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi và phospho từ ruột, nhờ đó xương và răng chắc khỏe. Thiếu vitamin D kéo dài ở trẻ có thể dẫn đến còi xương với các dấu hiệu như chậm biết đi, chân vòng kiềng, đầu to, thóp chậm đóng, rụng tóc vùng chẩm. Vitamin D còn liên quan đến chức năng miễn dịch và hoạt động của cơ.

Trẻ lấy vitamin D từ đâu?

• Ánh nắng: da tạo vitamin D khi tiếp xúc ánh nắng, nhưng lượng tạo ra phụ thuộc vào thời điểm, độ tuổi, màu da, lượng kem chống nắng và khu vực sinh sống.
• Thực phẩm: cá béo, lòng đỏ trứng, một số thực phẩm tăng cường vitamin D như sữa công thức, ngũ cốc.
• Sữa mẹ: chứa lượng vitamin D thấp, nên trẻ bú mẹ hoàn toàn thường cần bổ sung theo khuyến cáo.
• Thực phẩm bổ sung: dạng giọt, xịt hoặc siro vitamin D dành cho trẻ.

Có cần cho trẻ bổ sung vitamin D không?

Nhiều khuyến cáo y khoa cho rằng trẻ bú mẹ hoàn toàn hoặc bú mẹ một phần nên được bổ sung vitamin D từ giai đoạn sơ sinh, với liều phổ biến khoảng 400 đơn vị quốc tế (IU) mỗi ngày, trừ khi bác sĩ có hướng dẫn khác. Trẻ uống sữa công thức bổ sung vitamin D đầy đủ có thể không cần thêm hoặc cần ít hơn. Mỗi trẻ có nhu cầu riêng, vì vậy bạn nên hỏi bác sĩ nhi khoa để được tư vấn về loại sản phẩm và liều dùng phù hợp.

Tắm nắng cho trẻ như thế nào?

• Chọn buổi sáng sớm, khi nắng nhẹ, tránh nắng gắt buổi trưa.
• Cho trẻ tiếp xúc ánh nắng gián tiếp trong thời gian ngắn, che mắt và đầu, tránh để trẻ bị bỏng nắng.
• Trẻ dưới 6 tháng tuổi cần tránh ánh nắng trực tiếp và nên đội mũ, mặc quần áo thoáng khi ra ngoài.
• Không dùng nắng như phương pháp thay thế hoàn toàn vitamin D nếu bác sĩ đã khuyến cáo bổ sung.

Ánh nắng ở Việt Nam thường mạnh, và trẻ nhỏ da rất mỏng, do đó cần cân nhắc để vừa tạo vitamin D vừa bảo vệ da.

Dấu hiệu gợi ý trẻ thiếu vitamin D

• Quấy khóc về đêm, ngủ không sâu, ra nhiều mồ hôi trộm.
• Rụng tóc vùng gáy (hói chẩm).
• Chậm mọc răng, chậm biết lẫy, bò, đi.
• Thóp rộng, chậm liền.
• Biến dạng xương: chân vòng kiềng hoặc chữ X, ngực lồi.

Những dấu hiệu này không đặc hiệu, cần được bác sĩ đánh giá, không nên tự chẩn đoán và tự tăng liều.

Cách cho trẻ uống vitamin D

1. Chọn sản phẩm dành cho trẻ nhỏ, có thông tin rõ ràng về hàm lượng và hướng dẫn sử dụng.
2. Dùng đúng liều, đúng dụng cụ đi kèm (giọt, ống hút, xịt).
3. Cho trẻ uống cùng bữa bú hoặc ăn để dễ hấp thu và dễ chịu hơn nếu sản phẩm dạng dầu.
4. Ghi lại ngày bắt đầu và ngày hết để nhớ tái bổ sung.
5. Không cho uống nhiều sản phẩm cùng chứa vitamin D, như thực phẩm bổ sung canxi hoặc đa vitamin, khi chưa tính tổng lượng.

Dùng quá liều vitamin D có nguy hiểm không?

Có. Vitamin D tan trong dầu và có thể tích lũy trong cơ thể. Dùng liều quá cao kéo dài có thể gây tăng canxi máu với biểu hiện buồn nôn, nôn, biếng ăn, táo bón, khát nước nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi, thậm chí ảnh hưởng thận. Vì vậy cần tuân thủ liều bác sĩ khuyến cáo và không tự ý tăng liều.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Hãy đưa trẻ đi khám nếu có dấu hiệu chậm phát triển vận động, biến dạng xương, co giật, nôn nhiều, bỏ bú hoặc có dấu hiệu bất thường khi đang dùng vitamin D. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm hoặc chụp X-quang khi cần.

Vitamin D cho mẹ khi mang thai và cho con bú

Nồng độ vitamin D của mẹ ảnh hưởng đến lượng vitamin D truyền cho con qua thai kỳ và sữa mẹ. Phụ nữ mang thai và cho con bú nên hỏi bác sĩ về nhu cầu bổ sung vitamin D của riêng mình, thay vì tự dùng liều cao. Việc mẹ dùng vitamin D không thay thế hoàn toàn nhu cầu bổ sung cho trẻ bú mẹ, trừ khi bác sĩ có hướng dẫn riêng.

Lưu ý khi chọn sản phẩm

Hãy chọn sản phẩm từ nhà sản xuất uy tín, ghi rõ hàm lượng trên mỗi giọt hoặc mỗi lần xịt, có hạn dùng và hướng dẫn rõ ràng. Tránh sản phẩm không rõ nguồn gốc. Đọc kỹ cách bảo quản, đậy kín nắp và theo dõi hạn sau khi mở. Nếu trẻ có tiền sử dị ứng, hãy xem thành phần phụ như dầu, hương liệu.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ uống sữa công thức có cần bổ sung vitamin D không?

Thường sữa công thức đã có vitamin D. Hãy hỏi bác sĩ xem trẻ có cần thêm không, tùy lượng sữa trẻ uống và các yếu tố khác.

Bắt đầu cho trẻ uống vitamin D từ lúc nào?

Nhiều khuyến cáo nêu có thể bắt đầu từ giai đoạn sơ sinh với trẻ bú mẹ. Hãy hỏi bác sĩ nhi để có hướng dẫn phù hợp.

Vitamin D có gây táo bón hoặc nôn trớ không?

Một số trẻ có thể nôn trớ hoặc khó chịu nhẹ. Nếu triệu chứng kéo dài, hãy ngưng và hỏi bác sĩ.

Có nên dùng vitamin D3 và D2?

Hai dạng đều được dùng. Hãy chọn sản phẩm phù hợp với trẻ và theo tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

Kết luận

Vitamin D rất quan trọng cho xương và sự phát triển của trẻ. Hãy kết hợp ánh nắng buổi sáng nhẹ nhàng, chế độ ăn đa dạng và bổ sung đúng liều theo hướng dẫn của bác sĩ. Dược sĩ Nhà thuốc An Phúc luôn sẵn sàng tư vấn qua số 0932 322 778.

Bài viết liên quan

• Thiếu kẽm ở trẻ: Dấu hiệu nhận biết và cách bổ sung an toàn
• Bé sốt: Cách chăm sóc tại nhà và dấu hiệu cần đưa đi khám
• Tập thể dục cho người bệnh tiểu đường thai kỳ: Bí quyết an toàn và hiệu quả