Cách đọc nhãn thuốc đúng để dùng thuốc an toàn

Hộp thuốc nào cũng in rất nhiều thông tin, nhưng không ít người chỉ nhìn tên thuốc rồi uống. Đọc đúng nhãn thuốc là bước đơn giản giúp bạn tránh uống nhầm, uống quá liều hoặc dùng thuốc đã hết hạn. Bài viết hướng dẫn bạn đọc từng thông tin quan trọng trên nhãn thuốc để dùng thuốc an toàn hơn.

Vì sao nên đọc nhãn thuốc?

Nhiều thuốc có tên gọi gần giống nhau, hộp giống nhau hoặc cùng chứa một hoạt chất nhưng khác hàm lượng. Nếu không đọc nhãn, bạn dễ uống trùng hoạt chất từ hai loại thuốc khác nhau, dẫn đến quá liều. Nhãn thuốc cũng cho biết hạn dùng và cách bảo quản, những điều quyết định thuốc còn an toàn để dùng hay không.

Các thông tin chính trên nhãn thuốc

• Tên thuốc: gồm tên biệt dược (tên thương mại) và tên hoạt chất. Hãy chú ý tên hoạt chất để tránh dùng trùng.
• Hàm lượng: lượng hoạt chất trong mỗi viên hoặc mỗi đơn vị thể tích, ví dụ miligam trên viên.
• Dạng bào chế và quy cách: viên nén, viên nang, siro, thuốc bột; hộp bao nhiêu vỉ, mỗi vỉ bao nhiêu viên.
• Số đăng ký hoặc số giấy phép lưu hành: cho biết thuốc đã được cấp phép lưu hành.
• Số lô, ngày sản xuất, hạn dùng: giúp truy xuất nguồn gốc và biết thời hạn sử dụng.
• Nhà sản xuất, nơi sản xuất: thông tin đơn vị chịu trách nhiệm về sản phẩm.
• Điều kiện bảo quản: nhiệt độ, tránh ánh sáng, tránh ẩm.

Hạn dùng: đọc cho đúng

Hạn dùng thường ghi dạng “HSD” hoặc “EXP” kèm tháng và năm. Nếu chỉ ghi tháng, thuốc dùng được đến hết ngày cuối cùng của tháng đó. Với các thuốc dùng dần như siro, thuốc nhỏ mắt, thuốc bôi, hãy xem thêm mục “hạn dùng sau khi mở nắp”. Thuốc đã mở có thể chỉ dùng được trong thời gian ngắn hơn hạn in trên hộp.

Cảnh báo và ký hiệu cần chú ý

• “Thuốc bán theo đơn”: chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ.
• “Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng”: nhắc bạn xem tờ hướng dẫn kèm theo.
• “Để xa tầm tay trẻ em”: cần cất ở nơi an toàn.
• Cảnh báo cho phụ nữ mang thai, người có bệnh gan, thận: nếu thuộc nhóm này, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.

Cách kiểm tra nhanh trước khi uống

1. Kiểm tra tên thuốc đúng với đơn hoặc tư vấn của bác sĩ, dược sĩ.
2. Đối chiếu hàm lượng và liều dùng.
3. Xem hạn dùng và tình trạng thuốc: màu, mùi, hình dạng.
4. Xem thuốc đang dùng khác để tránh trùng hoạt chất.
5. Đọc phần cảnh báo, nhất là khi bạn có bệnh nền hoặc đang mang thai.

Người cao tuổi và người chăm sóc cần lưu ý

Chữ trên nhãn thuốc thường nhỏ, người lớn tuổi dễ đọc nhầm. Người chăm sóc có thể ghi chú cách dùng bằng chữ lớn bên ngoài hộp, hoặc dùng hộp chia ngăn theo giờ uống. Khi thấy khó đọc, đừng đoán, hãy nhờ dược sĩ giải thích.

Những nhóm thuốc cần đặc biệt cẩn thận khi đọc nhãn

Thuốc giảm đau, hạ sốt: nhiều sản phẩm trị cảm cúm tổng hợp đã có sẵn hoạt chất hạ sốt giảm đau. Nếu dùng thêm một thuốc hạ sốt riêng, bạn có thể uống trùng hoạt chất. Hãy luôn xem thành phần trước khi kết hợp.

Thuốc cho trẻ em: liều thường tính theo cân nặng hoặc độ tuổi. Chọn đúng dạng bào chế dành cho trẻ và dùng dụng cụ đong đi kèm thay vì thìa thông thường.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe: nhãn thường ghi “thực phẩm bảo vệ sức khỏe, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”. Đây là điểm khác biệt quan trọng cần nhớ.

Mẹo ghi nhớ thông tin trên nhãn

Chụp ảnh mặt trước và mặt sau hộp thuốc bằng điện thoại để lưu lại tên, hàm lượng, hạn dùng. Khi đi khám, đưa ảnh cho bác sĩ để họ nắm rõ bạn đang dùng thuốc gì. Với thuốc dùng lâu dài, bạn nên ghi sổ tên thuốc, giờ uống và ngày bắt đầu để theo dõi.

Khi nào nên hỏi dược sĩ?

Hãy hỏi dược sĩ khi bạn thấy tên thuốc trên đơn khác tên trên hộp, khi chưa rõ thuốc dùng trước hay sau ăn, khi đang dùng nhiều loại thuốc cùng lúc, hoặc khi thuốc có thay đổi về màu sắc, hình dạng so với lần mua trước. Một câu hỏi đúng lúc có thể giúp bạn tránh được những sai sót đáng tiếc.

Câu hỏi thường gặp

Tên biệt dược và tên hoạt chất khác nhau thế nào?

Biệt dược là tên thương mại do nhà sản xuất đặt, còn hoạt chất là thành phần có tác dụng. Nhiều biệt dược khác nhau có thể chứa cùng một hoạt chất.

Thuốc còn hạn nhưng bao bì rách thì có dùng được không?

Nên cẩn thận. Nếu vỉ thuốc hở, ẩm hoặc mất thông tin lô, hạn dùng, bạn nên hỏi dược sĩ trước khi dùng.

Không đọc được chữ trên nhãn thì làm sao?

Hãy mang hộp thuốc đến nhà thuốc để dược sĩ giải thích và ghi lại cách dùng bằng chữ lớn cho bạn.

Kết luận

Đọc nhãn thuốc chỉ mất vài chục giây nhưng giúp bạn tránh nhiều rủi ro. Tên hoạt chất, hàm lượng, hạn dùng và cảnh báo là những thông tin nên nhìn đầu tiên. Cần hỗ trợ đọc nhãn hay giải thích cách dùng, bạn có thể liên hệ dược sĩ Nhà thuốc An Phúc qua số 0932 322 778.

Bài viết liên quan

• Bảo quản thuốc tại nhà đúng cách để thuốc không hỏng
• Kháng sinh: vì sao không nên tự ý mua và dùng
• Thực phẩm chức năng không phải là thuốc: Hiểu đúng để dùng an toàn