Đau đầu thường gặp: phân biệt và chăm sóc

Đau đầu là triệu chứng cực kỳ phổ biến, hầu như ai cũng từng gặp. Phần lớn là đau đầu lành tính như đau đầu căng thẳng hay đau nửa đầu, nhưng đôi khi đau đầu là dấu hiệu của bệnh nghiêm trọng. Bài viết giúp bạn phân biệt các loại đau đầu thường gặp, cách chăm sóc và dấu hiệu cần đi khám ngay.

Các loại đau đầu thường gặp

Đau đầu căng thẳng là loại thường gặp nhất, đau âm ỉ như bị thắt quanh đầu, hai bên, mức độ nhẹ đến vừa, thường liên quan căng thẳng, mệt mỏi, ngồi lâu. Đau nửa đầu (migraine) thường đau một bên, nhói theo nhịp mạch, kèm buồn nôn, sợ ánh sáng hoặc tiếng ồn, kéo dài từ vài giờ đến vài ngày. Đau đầu chùm hiếm hơn, đau dữ dội quanh một mắt, kèm đỏ mắt và chảy nước mắt.

Nguyên nhân và yếu tố khởi phát

Căng thẳng, thiếu ngủ, bỏ bữa, mất nước, uống quá nhiều cà phê hoặc đột ngột bỏ cà phê, rượu bia, tiếng ồn, ánh sáng chói, mùi mạnh, thay đổi thời tiết, thay đổi hormone ở phụ nữ đều có thể khởi phát đau đầu. Ngồi làm việc lâu với tư thế sai, nhìn màn hình nhiều, tật khúc xạ chưa chỉnh kính cũng góp phần gây đau đầu. Dùng thuốc giảm đau quá thường xuyên có thể gây đau đầu do lạm dụng thuốc.

Chăm sóc đau đầu tại nhà

Nghỉ ngơi trong phòng yên tĩnh, tối nhẹ. Uống nước đủ, ăn uống đều đặn. Chườm lạnh hoặc ấm lên trán, gáy tùy cảm giác dễ chịu. Xoa bóp nhẹ vùng cổ vai gáy, tập thở sâu, thư giãn. Hạn chế màn hình và nghỉ mắt theo quy tắc 20 phút một lần. Ngủ đủ giấc và giữ giờ giấc ổn định giúp giảm tần suất đau đầu.

Thuốc giảm đau: dùng sao cho an toàn?

Paracetamol và ibuprofen là các thuốc giảm đau thường dùng cho đau đầu nhẹ đến vừa. Cần dùng đúng liều, không dùng quá liều tối đa mỗi ngày và không kết hợp nhiều thuốc có cùng hoạt chất. Ibuprofen cần thận trọng ở người bị bệnh dạ dày, bệnh thận, hen và nên uống sau ăn. Không dùng thuốc giảm đau trên ba ngày liên tiếp để tự điều trị đau đầu mà không hỏi ý kiến, và không dùng quá mười ngày mỗi tháng. Đau nửa đầu có thể cần thuốc đặc hiệu theo chỉ định của bác sĩ.

Dấu hiệu đau đầu cần đi khám ngay

Hãy đi cấp cứu khi đau đầu đột ngột dữ dội chưa từng có, kèm sốt cao và cứng cổ, lú lẫn, nói khó, yếu hoặc tê một bên người, co giật, nhìn đôi, đau đầu sau chấn thương đầu, hoặc đau đầu ở phụ nữ mang thai kèm huyết áp cao. Ngoài ra, đau đầu mới xuất hiện sau 50 tuổi, đau tăng dần theo thời gian, hoặc làm bạn thức giấc ban đêm cần được bác sĩ đánh giá sớm.

Cách giảm tần suất đau đầu

Duy trì giờ ngủ đều đặn, ăn uống đủ bữa, uống đủ nước, vận động thường xuyên và học cách quản lý căng thẳng. Hạn chế rượu bia, cà phê quá nhiều. Điều chỉnh bàn ghế, tư thế ngồi, và đo mắt định kỳ. Ghi nhật ký đau đầu gồm thời điểm, mức độ, yếu tố khởi phát và thuốc đã dùng giúp bác sĩ tư vấn tốt hơn. Nếu đau đầu xảy ra thường xuyên, hãy đi khám để có kế hoạch phòng ngừa phù hợp thay vì chỉ uống thuốc khi đau.

Đau đầu ở phụ nữ và người cao tuổi

Ở phụ nữ, đau đầu thường liên quan biến động hormone quanh kỳ kinh, khi mang thai hoặc khi dùng thuốc tránh thai nội tiết. Ghi nhật ký đau đầu theo chu kỳ kinh giúp bác sĩ nhận ra mối liên quan và tư vấn cách phòng ngừa. Phụ nữ mang thai bị đau đầu cần được theo dõi huyết áp, và không tự dùng thuốc giảm đau khi chưa hỏi ý kiến.

Ở người cao tuổi, đau đầu mới xuất hiện cần được coi trọng hơn vì có thể liên quan mạch máu, huyết áp hoặc thuốc đang dùng. Người cao tuổi nên đo huyết áp định kỳ, báo bác sĩ về mọi thay đổi và cẩn thận khi dùng thuốc giảm đau do nguy cơ ảnh hưởng dạ dày, thận và tim mạch. Hãy mang theo danh sách thuốc khi đi khám để bác sĩ đánh giá tương tác.

Dù ở độ tuổi nào, điều quan trọng là nhận biết kiểu đau quen thuộc của mình và cảnh giác khi nó thay đổi. Một cơn đau khác thường về vị trí, cường độ hoặc đi kèm triệu chứng mới là lý do chính đáng để đi khám sớm.

Câu hỏi thường gặp

Đau đầu hay đau nửa đầu thì khác nhau thế nào?

Đau nửa đầu thường đau một bên, nhói theo mạch, kèm buồn nôn và sợ ánh sáng. Đau đầu căng thẳng thường đau âm ỉ hai bên.

Uống thuốc giảm đau thường xuyên có hại không?

Có thể gây tác dụng phụ và làm đau đầu nặng thêm khi lạm dụng. Hãy đi khám nếu phải dùng thường xuyên.

Đau đầu có phải do huyết áp cao?

Có thể, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Đo huyết áp khi đau đầu để tham khảo và hỏi bác sĩ.

Trẻ nhỏ đau đầu có đáng lo không?

Đa số lành tính, nhưng nếu đau kéo dài, nôn nhiều hoặc li bì, hãy đưa trẻ đi khám.

Kết luận

Phần lớn đau đầu lành tính và cải thiện nhờ nghỉ ngơi, thay đổi lối sống và dùng thuốc đúng cách. Tuy nhiên đừng bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo. Dược sĩ Nhà thuốc An Phúc sẵn sàng tư vấn cho bạn khi cần.

Bài viết liên quan

• Tăng huyết áp: dấu hiệu, nguyên nhân và cách kiểm soát
• Viêm xoang: dấu hiệu và cách chăm sóc
• Dị ứng, nổi mề đay: nhận biết và xử trí