Gan nhiễm mỡ: nguyên nhân và cách cải thiện

Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ trong tế bào gan quá mức, thường được xác định khi mỡ chiếm trên khoảng 5% trọng lượng gan. Đây là bệnh gan rất thường gặp, liên quan chặt chẽ đến thừa cân, tiểu đường và rối loạn mỡ máu. Phần lớn người bệnh không có triệu chứng, nhưng nếu không điều chỉnh, một số có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan và ung thư gan.

Có những loại gan nhiễm mỡ nào?

• Gan nhiễm mỡ không do rượu: liên quan đến thừa cân, hội chứng chuyển hóa, tiểu đường type 2, mỡ máu cao. Đây là dạng phổ biến nhất hiện nay.
• Gan nhiễm mỡ do rượu: do uống rượu bia nhiều và kéo dài.

Một số người có cả hai yếu tố cùng lúc.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

• Thừa cân, béo phì, đặc biệt mỡ vùng bụng.
• Tiểu đường hoặc tiền tiểu đường, kháng insulin.
• Mỡ máu cao, tăng huyết áp.
• Ăn nhiều đường, đồ ngọt, nước ngọt, đồ chiên rán; ít vận động.
• Uống nhiều rượu bia.
• Giảm cân quá nhanh, một số thuốc, hoặc bệnh lý khác như hội chứng buồng trứng đa nang.

Dấu hiệu và cách phát hiện

Đa số người bị gan nhiễm mỡ không có triệu chứng. Một số có thể thấy mệt mỏi, đầy tức nhẹ vùng hạ sườn phải. Bệnh thường được phát hiện tình cờ qua siêu âm bụng hoặc xét nghiệm men gan (AST, ALT) tăng khi khám sức khỏe. Nếu nghi ngờ tổn thương nặng hơn, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm hoặc đo độ đàn hồi gan để đánh giá mức xơ hóa.

Cách cải thiện gan nhiễm mỡ

Hiện chưa có thuốc “đặc trị” gan nhiễm mỡ dành cho mọi người; nền tảng điều trị là thay đổi lối sống và kiểm soát các bệnh đi kèm.

• Giảm cân: giảm khoảng 7 đến 10% cân nặng giúp giảm mỡ gan rõ rệt. Giảm từ từ, khoảng 0,5 đến 1 kg mỗi tuần, tránh nhịn ăn cực đoan.
• Vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần, kết hợp đi bộ nhanh, đạp xe và bài tập sức mạnh nhẹ.
• Hạn chế tối đa rượu bia; với người đã có tổn thương gan, nên kiêng hoàn toàn.
• Giảm đường, nước ngọt, bánh kẹo; hạn chế đồ chiên rán và mỡ động vật.
• Tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, đậu; dùng dầu thực vật vừa phải.

Kiểm soát bệnh đi kèm

Người bị gan nhiễm mỡ cần được kiểm tra đường huyết, mỡ máu, huyết áp để điều trị đồng thời nếu có. Đây là điều quan trọng vì nguy cơ tim mạch ở người gan nhiễm mỡ cũng cao.

Cẩn trọng với thuốc và thực phẩm chức năng “bổ gan”

Không nên tự dùng nhiều loại thuốc, thuốc nam, thuốc đông y hay thực phẩm chức năng giải độc gan khi chưa có tư vấn, vì một số sản phẩm có thể gây hại cho gan. Khi đang dùng thuốc điều trị bệnh khác, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ về tác động lên gan, nhất là thuốc giảm đau paracetamol dùng dài ngày hay kết hợp rượu bia.

Khi nào cần đi khám?

• Men gan tăng hoặc siêu âm có gan nhiễm mỡ nhưng chưa được bác sĩ đánh giá.
• Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, ngứa nhiều.
• Đau tức hạ sườn phải kéo dài, bụng chướng, phù chân, sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen: cần cấp cứu ngay.

Người bị gan nhiễm mỡ nên tái khám và kiểm tra định kỳ theo lịch của bác sĩ.

Bài viết liên quan

• Chế độ ăn ít muối cho người huyết áp cao
• Chế độ ăn cho người tiểu đường: Nên chọn gì, nên tránh gì?

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Bạn cần tư vấn thêm, hãy hỏi dược sĩ Nhà thuốc An Phúc qua hotline 0932.322.778.