Hạn dùng và cách bảo quản thuốc: 5 điều dễ nhầm

Ai cũng biết thuốc có hạn dùng, nhưng cách hiểu và bảo quản đúng thì không phải ai cũng nắm rõ. Nhiều người vẫn dùng thuốc “còn hạn” dù đã mở nắp từ lâu, hoặc nghĩ rằng thuốc hết hạn vài ngày vẫn uống được. Bài viết này giải thích rõ về hạn dùng và chỉ ra 5 điều dễ nhầm khi bảo quản thuốc.

Hạn dùng của thuốc nghĩa là gì?

Hạn dùng là thời điểm nhà sản xuất bảo đảm thuốc còn giữ được chất lượng, độ an toàn và hiệu quả nếu được bảo quản đúng điều kiện ghi trên nhãn. Sau mốc này, hàm lượng hoạt chất có thể giảm hoặc thuốc có thể sinh ra chất không mong muốn. Vì vậy, hạn dùng không chỉ là con số trên bao bì mà là ranh giới an toàn.

Cách đọc hạn dùng trên bao bì

Hạn dùng thường ghi là HSD, EXP hoặc “Hạn dùng” kèm tháng, năm hoặc ngày, tháng, năm. Khi chỉ ghi tháng và năm, thuốc dùng được đến hết ngày cuối cùng của tháng đó. Hãy phân biệt với “ngày sản xuất” (NSX hoặc MFG) và “số lô”. Nếu hộp ghi cả hạn trên hộp và hạn trên vỉ, hãy dựa vào hạn ghi trên đơn vị bạn đang dùng, vì có thể khác nhau.

5 điều dễ nhầm về hạn dùng và bảo quản thuốc

1. Nghĩ rằng thuốc còn hạn là chắc chắn dùng được

Hạn dùng chỉ đúng khi thuốc được bảo quản đúng điều kiện. Thuốc để trong xe nóng, nhà tắm ẩm hay gần cửa sổ nắng có thể hỏng trước hạn. Nếu thuốc vón cục, chảy nước, đổi màu hoặc có mùi lạ, hãy bỏ dù hạn in vẫn còn.

2. Quên “hạn sau khi mở nắp”

Một số dạng thuốc chỉ dùng được trong thời gian ngắn sau khi mở: thuốc nhỏ mắt thường vài tuần, siro và thuốc pha dùng trong thời gian ghi trên nhãn. Hãy dùng bút ghi ngày mở lên chai, và bỏ khi hết thời hạn dù chưa dùng hết.

3. Cho rằng hết hạn vài ngày vẫn dùng được

Vài ngày có vẻ không đáng kể, nhưng bạn không thể biết thuốc đã giảm chất lượng đến mức nào. Với thuốc quan trọng như kháng sinh, thuốc tim mạch, insulin hoặc thuốc cấp cứu, tuyệt đối không dùng thuốc hết hạn.

4. Tưởng thuốc nào để tủ lạnh cũng tốt hơn

Chỉ thuốc có hướng dẫn mới cần bảo quản lạnh. Nhiều thuốc để trong ngăn lạnh có thể bị biến đổi, kết tinh hoặc ẩm khi lấy ra. Hãy làm theo hướng dẫn trên nhãn và tờ hướng dẫn sử dụng.

5. Đổ thuốc sang lọ khác hoặc bỏ bao bì

Khi bỏ bao bì, bạn mất luôn thông tin về tên, hàm lượng, số lô và hạn dùng. Việc dùng lẫn nhiều loại thuốc trong một hộp dễ gây nhầm, nhất là với người cao tuổi. Hãy giữ thuốc trong bao bì gốc cùng tờ hướng dẫn.

Khi nào nên bỏ thuốc?

• Thuốc đã hết hạn dùng hoặc hết hạn sau khi mở nắp.
• Thuốc viên bị ẩm, vỡ vụn, đổi màu, dính vào nhau.
• Thuốc nước đục, có cặn lạ, có mùi hoặc vị bất thường.
• Thuốc kem, mỡ bị tách lớp, khô cứng hoặc có mùi ôi.
• Thuốc mất bao bì, không còn thông tin nhận biết.

Cách xử lý thuốc hết hạn

Không xả thuốc xuống bồn cầu hay cống, và không vứt nguyên vỉ vào rác sinh hoạt nơi trẻ em hoặc vật nuôi có thể nhặt được. Bạn có thể mang đến nhà thuốc, cơ sở y tế có thu gom thuốc hết hạn, hoặc bỏ riêng trong túi kín theo hướng dẫn tại địa phương. Hãy hỏi dược sĩ nếu chưa chắc.

Thói quen tốt giúp tránh thuốc hết hạn

Mua vừa đủ dùng thay vì tích trữ nhiều. Ghi hạn dùng lên nắp hoặc hộp bằng chữ lớn. Mỗi 3 đến 6 tháng kiểm tra tủ thuốc một lần, đưa thuốc gần hết hạn lên phía trước để dùng trước. Với thuốc bệnh mạn tính, đặt lịch nhắc tái khám và tái mua thuốc trước ngày hết.

Bảo quản thuốc khi đi xa hoặc mùa nóng

Vào mùa nóng hoặc khi di chuyển, nhiệt độ có thể vượt xa mức ghi trên nhãn. Hãy mang thuốc trong túi xách tay, tránh để trong xe đỗ ngoài nắng, và dùng túi giữ nhiệt với thuốc cần giữ lạnh. Nếu thuốc bị phơi nắng hoặc để nóng trong thời gian dài, bạn nên hỏi dược sĩ trước khi tiếp tục dùng.

Lưu ý khi mua thuốc

Khi mua thuốc, hãy kiểm tra hạn dùng ngay tại quầy và ưu tiên mua đúng lượng cần dùng. Mua ở nhà thuốc có giấy phép, yêu cầu hóa đơn và hỏi dược sĩ nếu hạn dùng còn quá ngắn so với thời gian điều trị của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Thuốc hết hạn có gây độc không?

Không phải lúc nào cũng gây độc, nhưng thuốc có thể mất tác dụng hoặc biến đổi. Với thuốc quan trọng, việc mất tác dụng cũng nguy hiểm không kém.

Thuốc viên nén để trong vỉ bị cắt đôi còn dùng được không?

Được nếu phần còn lại còn nguyên bao bì từng viên, nhưng nên giữ kèm phần ghi tên và hạn dùng.

Thuốc nhỏ mắt dùng bao lâu sau khi mở?

Thường chỉ vài tuần, tùy sản phẩm. Hãy xem nhãn, ghi ngày mở và bỏ khi hết thời hạn.

Kết luận

Hạn dùng là mốc an toàn nhưng chỉ có ý nghĩa khi thuốc được bảo quản đúng. Hãy đọc hạn dùng, chú ý hạn sau khi mở nắp, giữ thuốc trong bao bì gốc và xử lý thuốc hết hạn đúng cách. Dược sĩ Nhà thuốc An Phúc sẵn sàng tư vấn thêm cho bạn qua số 0932 322 778.

Bài viết liên quan

• Bảo quản thuốc tại nhà đúng cách để thuốc không hỏng
• Kháng sinh: vì sao không nên tự ý mua và dùng
• Cách đọc nhãn thuốc đúng để dùng thuốc an toàn