Hen suyễn: dùng bình xịt đúng cách

Hen suyễn là bệnh viêm mạn tính của đường thở, khiến đường thở dễ co thắt và hẹp lại khi gặp các yếu tố kích thích. Bệnh không chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát tốt nếu dùng thuốc đúng và tránh các yếu tố khởi phát. Trong đó, kỹ thuật dùng bình xịt, bình hít là yếu tố quyết định thuốc có tới được phổi hay không. Nhiều người dùng sai cách mà không biết.

Dấu hiệu của hen suyễn

• Khò khè, tiếng thở rít, đặc biệt khi thở ra.
• Ho kéo dài, thường nặng hơn về đêm hoặc gần sáng.
• Khó thở, tức ngực, hụt hơi khi vận động hoặc gặp lạnh.
• Triệu chứng tái đi tái lại, đỡ khi dùng thuốc giãn phế quản.

Các yếu tố thường gây cơn hen: bụi nhà, mạt bụi, lông thú, phấn hoa, nấm mốc, khói thuốc lá, không khí lạnh, mùi hóa chất, nhiễm virus đường hô hấp, gắng sức và căng thẳng.

Hai nhóm thuốc cần phân biệt

• Thuốc cắt cơn (như salbutamol): giãn phế quản nhanh, dùng khi có triệu chứng. Không phải thuốc điều trị nền.
• Thuốc kiểm soát (thường là corticoid dạng hít, có thể phối hợp thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài): dùng đều đặn hằng ngày theo chỉ định, kể cả khi không có triệu chứng, để giảm viêm và phòng cơn.

Nếu bạn phải dùng thuốc cắt cơn thường xuyên (nhiều lần mỗi tuần), đó là dấu hiệu bệnh chưa được kiểm soát và cần gặp bác sĩ để điều chỉnh điều trị.

Cách dùng bình xịt định liều (MDI)

• Tháo nắp, lắc đều bình; nếu bình mới hoặc lâu không dùng, xịt thử vào không khí 1 đến 2 lần.
• Đứng hoặc ngồi thẳng, thở ra hết nhẹ nhàng.
• Ngậm kín miệng ống, đồng thời bấm bình và hít vào chậm, sâu bằng miệng.
• Nín thở khoảng 10 giây (hoặc đến mức thoải mái), rồi thở ra chậm.
• Nếu cần xịt nhát thứ hai, chờ khoảng 30 đến 60 giây rồi lặp lại các bước.
• Đậy nắp. Với thuốc corticoid dạng hít, súc miệng bằng nước và nhổ ra để tránh nấm miệng, khàn tiếng.

Dùng buồng đệm cho trẻ em và người khó phối hợp

Buồng đệm giúp thuốc lưu lại trong buồng, người bệnh hít vào từ từ nên thuốc vào phổi nhiều hơn và ít đọng ở họng. Trẻ nhỏ có thể dùng buồng đệm kèm mặt nạ, cho trẻ thở bình thường 5 đến 6 nhịp sau mỗi nhát xịt. Người lớn tuổi, người run tay cũng nên dùng buồng đệm.

Cách dùng bình hít bột khô

Mỗi loại bình bột khô có cách nạp liều khác nhau, nên đọc hướng dẫn kèm theo hoặc nhờ dược sĩ làm mẫu. Điểm chung là không lắc bình, không thở ra vào miệng ống, ngậm kín miệng ống và hít vào nhanh, mạnh, sâu, sau đó nín thở. Không dùng bình bột khô nếu hít không đủ mạnh, mà cần trao đổi với bác sĩ để đổi dụng cụ.

Bảo quản và theo dõi

• Kiểm tra số liều còn lại; không dùng khi đã hết liều dù còn nghe tiếng lắc.
• Lau sạch ống ngậm bằng khăn khô theo hướng dẫn, tránh nhúng nước nếu không được phép.
• Bảo quản nơi mát, tránh nắng và nơi nóng như trên xe hơi.
• Tái khám định kỳ để đánh giá mức kiểm soát hen và kỹ thuật dùng thuốc.

Khi nào cần cấp cứu?

Hãy đến cơ sở y tế ngay khi khó thở nặng, không nói được trọn câu, thở nhanh, rút lõm ngực, môi tím tái, lơ mơ hoặc thuốc cắt cơn không cải thiện sau vài lần dùng theo hướng dẫn. Người bị hen nên có kế hoạch hành động bằng văn bản từ bác sĩ, ghi rõ việc cần làm khi triệu chứng nhẹ, nặng hoặc khẩn cấp.

Bài viết liên quan

• Cảm lạnh và cúm khác nhau thế nào?
• Người cao tuổi dùng nhiều loại thuốc cùng lúc: Cần lưu ý gì?

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Bạn cần tư vấn thêm, hãy hỏi dược sĩ Nhà thuốc An Phúc qua hotline 0932.322.778.