Ngạt mũi, sổ mũi: cách xử lý an toàn tại nhà

03/11/2026 Kích thước chữ Mặc địnhLớn hơn

Ngạt mũi và sổ mũi là những triệu chứng khó chịu có thể gặp quanh năm, đặc biệt khi cảm lạnh, dị ứng hoặc viêm mũi xoang. Nghẹt mũi làm khó thở, khó ngủ, giảm tập trung, nhất là ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Bài viết hướng dẫn cách xử lý an toàn, những lưu ý khi dùng thuốc và lúc nào cần đi khám.

Vì sao bị ngạt mũi, sổ mũi?

Ngạt mũi xảy ra khi niêm mạc mũi sưng lên do viêm hoặc giãn mạch, làm hẹp đường thở qua mũi. Sổ mũi là do mũi tiết nhiều dịch để đẩy tác nhân gây hại ra ngoài. Nguyên nhân thường gặp gồm cảm lạnh, cúm, viêm mũi dị ứng, viêm xoang, không khí khô hoặc ô nhiễm, thay đổi thời tiết và một số thuốc. Ở trẻ nhỏ còn có thể do dị vật hoặc phì đại VA.

Người bị ngạt mũi — Ngạt mũi gây khó thở và khó ngủ

Phân biệt sổ mũi do cảm lạnh và do dị ứng

Sổ mũi do cảm lạnh thường kèm đau họng, ho, mệt, dịch mũi trong lúc đầu rồi đặc dần, kéo dài khoảng một tuần. Sổ mũi do dị ứng thường trong, loãng, kèm hắt hơi nhiều, ngứa mũi mắt, xảy ra theo mùa hoặc khi tiếp xúc bụi, phấn hoa, lông thú, và có thể kéo dài nhiều tuần. Dị ứng thường không gây sốt.

Cách làm thông mũi an toàn tại nhà

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý là biện pháp đơn giản, an toàn và hiệu quả. Có thể dùng dung dịch nhỏ mũi hoặc xịt mũi nước muối, làm vài lần mỗi ngày. Hít hơi nước ấm từ bát nước nóng hoặc vòi sen giúp loãng dịch nhầy. Uống đủ nước, nằm đầu cao khi ngủ và dùng máy tạo ẩm giúp dễ thở hơn. Chườm ấm quanh mũi và xoang cũng giúp dễ chịu.

Thuốc làm thông mũi: dùng thế nào cho đúng?

Thuốc co mạch xịt hoặc nhỏ mũi giúp thông mũi nhanh nhưng chỉ nên dùng ngắn ngày, thường không quá ba đến năm ngày, vì dùng kéo dài có thể gây ngạt mũi dội ngược. Thuốc uống giảm nghẹt mũi có thể làm tăng huyết áp, nhịp tim nhanh nên người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, cường giáp cần hỏi ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ. Thuốc kháng histamin phù hợp khi sổ mũi do dị ứng nhưng một số loại gây buồn ngủ, cần thận trọng khi lái xe hoặc làm việc nguy hiểm.

Chăm sóc mũi cho trẻ nhỏ

Trẻ nhỏ chưa tự xì mũi được nên cha mẹ cần nhỏ nước muối sinh lý rồi hút nhẹ nhàng bằng dụng cụ chuyên dụng, tránh hút quá mạnh hoặc quá nhiều lần vì dễ làm tổn thương niêm mạc. Không tự ý nhỏ các thuốc co mạch cho trẻ nhỏ khi chưa có chỉ định. Cho trẻ bú hoặc uống đủ nước, nằm đầu cao vừa phải và theo dõi nhịp thở. Trẻ nghẹt mũi nặng, bú kém, thở rít hoặc sốt cao cần đi khám sớm.

Cách phòng tránh ngạt mũi tái phát

Giữ nhà cửa sạch sẽ, thường xuyên giặt chăn gối, hút bụi, hạn chế thú nuôi vào phòng ngủ nếu bạn bị dị ứng. Tránh khói thuốc, hương liệu nồng và hóa chất. Đeo khẩu trang khi ra đường nhiều bụi. Giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh, uống đủ nước và tăng cường rau quả. Người bị viêm mũi dị ứng nên xác định tác nhân và được bác sĩ tư vấn kế hoạch kiểm soát lâu dài.

Khi nào cần đi khám?

Bạn nên đi khám khi ngạt mũi kéo dài trên mười ngày, dịch mũi vàng xanh đặc kèm sốt và đau mặt, chảy máu mũi lặp lại, dịch mũi có mùi hôi một bên, mất khứu giác kéo dài, hoặc ngạt mũi một bên kéo dài. Trẻ nhỏ khó thở, bú kém hoặc tím môi cần được cấp cứu.

Khi bị nghẹt mũi, nên tránh những gì?

Nhiều người có thói quen dùng thuốc xịt mũi co mạch liên tục vì thấy dễ thở ngay, nhưng đây là nguyên nhân hàng đầu khiến ngạt mũi kéo dài. Tránh ngoáy mũi bằng vật cứng, tránh xì mũi quá mạnh và tránh ngâm mình trong nước lạnh khi mũi đang nghẹt. Không nên dùng thuốc của người khác, vì mỗi loại thuốc nghẹt mũi có chỉ định và chống chỉ định khác nhau.

Nếu bạn có tiền sử tăng huyết áp, bệnh tim, tăng nhãn áp hoặc phì đại tuyến tiền liệt, một số thuốc thông mũi uống có thể làm bệnh nặng thêm. Trước khi mua thuốc, hãy cho dược sĩ biết bạn đang dùng thuốc gì và mắc bệnh gì để được tư vấn an toàn. Người đang mang thai hoặc cho con bú cũng cần hỏi ý kiến chuyên môn trước khi dùng bất kỳ thuốc nào.

Những biện pháp không dùng thuốc như rửa mũi, giữ ẩm, uống nước và nghỉ ngơi luôn là nền tảng, nên được áp dụng trước và song song với thuốc khi cần.

Câu hỏi thường gặp

Có nên xì mũi mạnh khi bị nghẹt mũi?

Không nên. Xì mũi quá mạnh có thể đẩy dịch vào tai hoặc xoang. Hãy xì nhẹ từng bên một.

Dùng thuốc xịt mũi co mạch được bao lâu?

Thường chỉ nên dùng ngắn ngày theo hướng dẫn trên nhãn hoặc của dược sĩ để tránh ngạt mũi dội ngược.

Nước muối sinh lý có dùng hằng ngày được không?

Có thể dùng thường xuyên để vệ sinh mũi, chọn sản phẩm sạch vô khuẩn và dùng đúng cách.

Ngạt mũi về đêm nhiều làm sao?

Nằm đầu cao, rửa mũi trước khi ngủ, giữ ẩm phòng và tránh bụi trong phòng ngủ.

Kết luận

Ngạt mũi và sổ mũi thường lành tính nhưng làm giảm chất lượng cuộc sống. Rửa mũi đúng cách, uống đủ nước và dùng thuốc thận trọng là những bước cơ bản. Khi triệu chứng kéo dài hoặc nặng, hãy đi khám. Dược sĩ Nhà thuốc An Phúc sẵn sàng tư vấn sản phẩm phù hợp cho bạn.