Paracetamol: liều dùng an toàn cho người lớn và trẻ em

Paracetamol (còn gọi là acetaminophen) là một trong những thuốc hạ sốt, giảm đau được dùng nhiều nhất trong mỗi gia đình. Thuốc có thể mua không cần đơn, nhưng “dễ mua” không có nghĩa là dùng thế nào cũng được. Dùng quá liều hoặc dùng sai cách có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng. Bài viết này giúp bạn nắm cách dùng paracetamol an toàn cho người lớn và trẻ em.

Paracetamol dùng khi nào?

Paracetamol được dùng để hạ sốt và giảm các cơn đau nhẹ đến vừa như đau đầu, đau răng, đau cơ, đau bụng kinh hoặc đau họng khi cảm cúm. Thuốc không có tác dụng kháng viêm rõ rệt và không điều trị nguyên nhân gây sốt hay gây đau. Vì vậy, nếu sốt cao kéo dài hoặc đau không đỡ, bạn cần tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục tăng thuốc.

Liều tham khảo cho người lớn

Với người lớn khỏe mạnh, liều thường dùng là 500 đến 1000 mg mỗi lần, cách nhau tối thiểu 4 đến 6 giờ. Tổng liều không vượt quá 4 g (4000 mg) trong 24 giờ. Nhiều chuyên gia khuyên giữ mức an toàn hơn, khoảng 3 g mỗi ngày, nếu bạn dùng thuốc nhiều ngày liên tục, hay uống rượu bia, gầy yếu, suy dinh dưỡng hoặc có bệnh gan.

• Chỉ uống khi cần, không uống “dự phòng” theo giờ nếu không còn sốt hay đau.
• Ghi lại giờ uống để tránh uống nhắc lại quá sớm.
• Không tự dùng quá 3 đến 5 ngày liên tục nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

Liều cho trẻ em tính theo cân nặng

Ở trẻ em, liều paracetamol được tính theo cân nặng chứ không theo tuổi. Liều thường được tham khảo là 10 đến 15 mg cho mỗi kg cân nặng mỗi lần, cách nhau ít nhất 4 đến 6 giờ, tối đa 4 đến 5 lần trong 24 giờ. Ví dụ bé nặng 10 kg thường dùng khoảng 100 đến 150 mg mỗi lần.

• Dùng dụng cụ đong đi kèm hộp thuốc (xi lanh, cốc đong), không dùng thìa ăn cơm.
• Kiểm tra hàm lượng trên gói hoặc chai: gói 150 mg, 250 mg hay siro 120 mg/5 ml sẽ cho lượng thuốc rất khác nhau.
• Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt cần được đưa đi khám, không tự cho thuốc tại nhà.

Những sai lầm thường gặp

Sai lầm phổ biến nhất là dùng trùng paracetamol từ nhiều nguồn. Nhiều thuốc cảm, thuốc giảm đau kết hợp đã chứa sẵn paracetamol. Nếu bạn vừa uống thuốc cảm vừa uống thêm paracetamol, tổng liều có thể vượt mức cho phép mà không hay biết. Hãy luôn đọc phần thành phần trên nhãn.

Một sai lầm khác là vừa dùng paracetamol vừa uống rượu bia thường xuyên, làm gan dễ bị tổn thương hơn. Ngoài ra, nhiều người thấy bé còn nóng nên cho uống lại sau chưa đầy 4 giờ, hoặc nghĩ rằng tăng liều sẽ hạ sốt nhanh hơn. Thực tế, tăng liều không hạ sốt nhanh hơn mà chỉ làm tăng nguy cơ ngộ độc.

Ai cần thận trọng?

Người có bệnh gan, nghiện rượu, suy dinh dưỡng nặng, bệnh thận nặng hoặc đang dùng thuốc chống co giật, thuốc điều trị lao nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng. Phụ nữ mang thai và cho con bú có thể dùng paracetamol ở liều thấp nhất, trong thời gian ngắn nhất khi cần, nhưng nên hỏi ý kiến thầy thuốc.

Dấu hiệu quá liều cần xử trí ngay

Trong 24 giờ đầu sau khi uống quá liều, người bệnh có thể chỉ buồn nôn, nôn, chán ăn, đau bụng hoặc không có triệu chứng gì. Tổn thương gan thường xuất hiện sau 1 đến 3 ngày, với biểu hiện vàng da, đau hạ sườn phải, mệt lả. Nếu nghi ngờ uống quá liều, kể cả khi người bệnh trông vẫn bình thường, hãy đưa đến cơ sở y tế ngay vì thuốc giải độc có hiệu quả nhất khi dùng sớm.

Khi nào cần đi khám?

• Sốt trên 39 độ C, hoặc sốt kéo dài quá 3 ngày dù đã dùng thuốc.
• Sốt kèm co giật, li bì, cứng cổ, phát ban, khó thở, đau bụng dữ dội hoặc nôn nhiều.
• Trẻ nhỏ dưới 3 tháng tuổi bị sốt, hoặc trẻ bú kém, quấy khóc bất thường.
• Đau kéo dài hoặc ngày càng nặng, phải dùng thuốc giảm đau liên tục.

Bảo quản thuốc

Để thuốc nơi khô ráo, tránh ánh nắng, xa tầm tay trẻ em. Siro đã mở nắp chỉ dùng trong thời hạn ghi trên nhãn. Không dùng thuốc quá hạn hoặc thuốc đổi màu, vón cục.

Bài viết liên quan

• Cảm lạnh và cúm khác nhau thế nào?
• Kháng sinh: vì sao không nên tự ý mua và dùng

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Bạn cần tư vấn thêm, hãy hỏi dược sĩ Nhà thuốc An Phúc qua hotline 0932.322.778.