Suy tim: dấu hiệu, nguyên nhân và cách chăm sóc

Leo vài bậc cầu thang đã hụt hơi, chân sưng vào buổi chiều, nằm xuống thì khó thở hơn. Những dấu hiệu này có thể là biểu hiện của suy tim. Suy tim không có nghĩa là tim ngừng đập, mà là tim bơm máu không đủ để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Đây là bệnh mạn tính, nhưng nếu được điều trị và theo dõi tốt, người bệnh có thể sống ổn định trong thời gian dài.

Suy tim là gì

Khi cơ tim yếu đi hoặc cứng lên, tim không bơm đủ máu, dịch có thể ứ lại ở phổi, chân và bụng. Suy tim có thể do tim co bóp kém hoặc do tim giãn kém. Bệnh thường là hậu quả của các bệnh tim mạch khác và diễn tiến từ từ nếu không được kiểm soát.

Dấu hiệu thường gặp

• Khó thở khi gắng sức, về sau khó thở cả khi nghỉ hoặc khi nằm, phải kê gối cao.
• Mệt mỏi, giảm khả năng vận động.
• Phù chân, mắt cá chân, đôi khi phù bụng.
• Tăng cân nhanh trong vài ngày do giữ nước.
• Ho khan hoặc khò khè, nhất là về đêm.
• Tim đập nhanh, hồi hộp, chóng mặt.
• Tiểu đêm nhiều, chán ăn, đầy bụng.

Triệu chứng của suy tim dễ bị nhầm với tuổi già hoặc thiếu sức, nên người có bệnh tim mạch cần chú ý.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Các nguyên nhân thường gặp gồm tăng huyết áp lâu năm, bệnh mạch vành và nhồi máu cơ tim, bệnh van tim, bệnh cơ tim, rối loạn nhịp tim. Tiểu đường, béo phì, thiếu máu, bệnh tuyến giáp, nghiện rượu và hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ.

Chẩn đoán

Bác sĩ khám lâm sàng, đo điện tim, siêu âm tim để đánh giá chức năng tim, và làm xét nghiệm máu như NT-proBNP. Chẩn đoán nguyên nhân giúp điều trị đúng hướng.

Nguyên tắc điều trị

Điều trị do bác sĩ chuyên khoa tim mạch quyết định, thường gồm nhiều nhóm thuốc phối hợp, điều trị nguyên nhân và thay đổi lối sống. Một số lưu ý chung:

• Dùng thuốc đều đặn, đúng liều, không tự ngưng hoặc tự đổi thuốc.
• Không tự dùng thuốc giảm đau chống viêm hoặc thực phẩm chức năng khi chưa hỏi bác sĩ, dược sĩ vì một số loại có thể làm giữ nước và nặng suy tim.
• Mang theo danh sách thuốc khi đi khám, và hỏi dược sĩ về tương tác thuốc.
• Tái khám định kỳ, làm xét nghiệm theo hẹn.
• Một số trường hợp cần thiết bị hỗ trợ hoặc phẫu thuật theo chỉ định.

Tự theo dõi và chăm sóc tại nhà

• Cân nặng mỗi sáng sau khi đi vệ sinh. Tăng nhanh trên 1 đến 2 kg trong vài ngày cần báo bác sĩ.
• Đo huyết áp, mạch thường xuyên và ghi lại.
• Giảm muối, tránh đồ chế biến sẵn, đồ mặn. Lượng nước uống theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Vận động vừa sức đều đặn theo hướng dẫn, không gắng sức đột ngột.
• Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia.
• Ngủ đủ, kê cao đầu khi nằm nếu khó thở.
• Tiêm vắc xin cúm và phế cầu theo tư vấn của bác sĩ vì nhiễm trùng dễ làm bệnh nặng lên.

Khi nào cần đi cấp cứu

Hãy đi cấp cứu ngay nếu khó thở nặng, không nằm được, đau tức ngực kéo dài, ngất, ho ra bọt hồng, môi tím tái hoặc tim đập rất nhanh. Cần đi khám sớm khi phù tăng, tăng cân nhanh hoặc mệt hơn bình thường.

Câu hỏi thường gặp

Suy tim có chữa khỏi không? Thường là bệnh mạn tính, nhưng điều trị giúp giảm triệu chứng, hạn chế nhập viện và cải thiện chất lượng sống.

Người suy tim có được tập thể dục không? Có, nhưng nên theo hướng dẫn của bác sĩ về mức độ phù hợp.

Có phải uống ít nước hoàn toàn? Không phải ai cũng vậy. Lượng nước phụ thuộc mức độ bệnh, hãy hỏi bác sĩ.

Suy tim và nhồi máu cơ tim khác nhau thế nào? Nhồi máu cơ tim là tắc mạch vành đột ngột, còn suy tim là tình trạng tim yếu kéo dài, có thể là hậu quả của nhồi máu.

Bài viết liên quan

• Tăng huyết áp: dấu hiệu, nguyên nhân và cách kiểm soát
• Yếu tố nguy cơ bệnh tim mạch và cách giảm

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi dùng thuốc.