Thoái hóa khớp gối: dấu hiệu và chăm sóc

Thoái hóa khớp gối là tình trạng sụn khớp ở đầu gối bị bào mòn dần, kèm theo thay đổi ở xương và mô quanh khớp. Bệnh thường gặp ở người trên 50 tuổi, nữ nhiều hơn nam, và là một trong những nguyên nhân chính khiến người cao tuổi đau, đi lại khó khăn. Bệnh không hồi phục hoàn toàn, nhưng chăm sóc đúng cách giúp giảm đau, làm chậm tiến triển và duy trì sinh hoạt bình thường.

Dấu hiệu nhận biết

• Đau đầu gối khi đi lại, lên xuống cầu thang, đứng lên ngồi xuống; nghỉ ngơi thì đỡ.
• Cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu, thường kéo dài dưới 30 phút.
• Khớp kêu lục cục khi cử động.
• Sưng nhẹ quanh gối, đôi khi nóng, đau tăng khi trời lạnh hoặc thay đổi thời tiết.
• Giai đoạn muộn: biến dạng khớp, chân vòng kiềng, hạn chế gập duỗi, teo cơ đùi.

Yếu tố nguy cơ

• Tuổi cao và giới nữ, nhất là sau mãn kinh.
• Thừa cân, béo phì làm tăng áp lực lên khớp gối.
• Chấn thương gối trước đây (rách sụn chêm, dây chằng).
• Lao động nặng, ngồi xổm, quỳ gối hoặc mang vác nhiều.
• Tiền sử gia đình, chân vòng kiềng hoặc chân chữ X.

Chăm sóc tại nhà

• Giảm cân nếu thừa cân: mỗi kg giảm được giúp gối nhẹ gánh đáng kể.
• Chườm ấm 15 đến 20 phút để giảm cứng khớp; chườm lạnh khi gối sưng nóng.
• Nghỉ ngơi khi đau nhiều nhưng không bất động quá lâu; vận động nhẹ nhàng đều đặn.
• Đi giày dép êm, đế đệm tốt; dùng gậy chống ở tay đối bên với gối đau khi cần.
• Hạn chế ngồi xổm, quỳ, leo cầu thang nhiều; dùng bồn cầu ngồi thay vì bệt.

Bài tập phù hợp

Các môn nhẹ nhàng như đi bộ chậm, đạp xe tại chỗ, bơi, bài tập co duỗi cơ đùi giúp tăng sức mạnh nhóm cơ quanh gối và ổn định khớp. Hãy bắt đầu từ từ, ngưng khi đau tăng và nên nhờ bác sĩ hoặc kỹ thuật viên vật lý trị liệu hướng dẫn bài tập phù hợp.

Thuốc và điều trị

Khi đau nhiều, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm dạng uống hoặc bôi, tiêm nội khớp trong một số trường hợp, và phẫu thuật thay khớp khi tổn thương nặng. Thuốc kháng viêm không steroid có thể gây hại dạ dày, thận và tim mạch, nhất là ở người cao tuổi, nên cần dùng đúng chỉ định và thời gian ngắn nhất. Một số thực phẩm chức năng hỗ trợ khớp (như glucosamine) có hiệu quả khác nhau ở từng người, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.

Khi nào cần đi khám?

• Đau gối kéo dài trên vài tuần, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc giấc ngủ.
• Gối sưng to, nóng đỏ rõ, kèm sốt.
• Gối bị kẹt, khuỵu, không duỗi hoặc gập được.
• Đau sau chấn thương hoặc ngã.

Người bệnh nên được khám để xác định mức độ thoái hóa và loại trừ các bệnh khác như gout, viêm khớp dạng thấp.

Bài viết liên quan

• Giấc ngủ của người cao tuổi: Thói quen giúp ngủ ngon hơn
• Chăm sóc xương khớp cho người cao tuổi: Ăn uống và vận động thế nào?

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Bạn cần tư vấn thêm, hãy hỏi dược sĩ Nhà thuốc An Phúc qua hotline 0932.322.778.