Viêm nhiễm phụ khoa: dấu hiệu thường gặp và cách phòng ngừa

Viêm nhiễm phụ khoa là tình trạng rất phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nhiều chị em ngại đi khám hoặc tự mua thuốc theo lời mách, khiến bệnh kéo dài và dễ tái phát. Bài viết giúp bạn hiểu nguyên nhân, nhận biết dấu hiệu, cách chăm sóc hằng ngày và lúc nào cần gặp bác sĩ.

Viêm nhiễm phụ khoa là gì?

Âm đạo vốn có hệ vi sinh cân bằng, trong đó lợi khuẩn giữ môi trường hơi acid để ngăn vi khuẩn và nấm có hại phát triển. Khi sự cân bằng này bị phá vỡ, các tác nhân gây bệnh sinh sôi và gây viêm ở âm hộ, âm đạo hoặc cổ tử cung. Các dạng thường gặp gồm viêm âm đạo do vi khuẩn, nấm âm đạo và viêm do trùng roi.

Nguyên nhân thường gặp

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ viêm nhiễm. Vệ sinh sai cách như thụt rửa sâu hoặc dùng dung dịch có chất tẩy mạnh sẽ làm mất lợi khuẩn. Mặc đồ lót chật, bí, không thấm hút khiến vùng kín ẩm ướt. Thay đổi nội tiết trong chu kỳ, khi mang thai hoặc mãn kinh cũng làm môi trường âm đạo thay đổi.

Ngoài ra, dùng kháng sinh kéo dài, đường huyết cao, sức đề kháng giảm, quan hệ tình dục không an toàn hoặc có nhiều bạn tình đều làm tăng khả năng mắc bệnh. Một số trường hợp là do lây truyền qua đường tình dục và cần điều trị cả bạn tình.

Dấu hiệu nhận biết

Dấu hiệu thường gặp là khí hư thay đổi về màu sắc, mùi hoặc lượng: khí hư vàng xanh, có bọt, mùi hôi, hoặc vón cục trắng như bã đậu. Kèm theo có thể ngứa rát vùng kín, đau khi đi tiểu, đau khi quan hệ, đỏ hoặc sưng vùng âm hộ.

Nếu có sốt, đau bụng dưới, ra máu bất thường ngoài kỳ kinh hoặc khí hư mùi rất nặng, bạn nên đi khám ngay vì viêm có thể đã lan lên tử cung, vòi trứng.

Nên làm gì khi nghi ngờ viêm nhiễm?

Điều quan trọng nhất là xác định đúng tác nhân. Viêm do nấm, vi khuẩn hay trùng roi dùng các loại thuốc hoàn toàn khác nhau; dùng sai thuốc không những không khỏi mà còn làm rối loạn hệ vi sinh. Vì vậy bạn nên đi khám, làm xét nghiệm khí hư để được chỉ định thuốc đặt, thuốc bôi hoặc thuốc uống phù hợp.

Trong thời gian điều trị, hãy dùng đủ liệu trình dù triệu chứng đã giảm, kiêng quan hệ tình dục, giữ vùng kín khô thoáng. Nếu bác sĩ yêu cầu điều trị cho bạn tình, cần thực hiện đồng thời để tránh lây qua lại.

Vệ sinh vùng kín đúng cách

Chỉ cần rửa phần bên ngoài bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ có độ pH phù hợp, mỗi ngày một đến hai lần. Không thụt rửa sâu vào trong âm đạo vì âm đạo có cơ chế tự làm sạch. Lau từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh, thay băng vệ sinh mỗi bốn đến sáu giờ trong những ngày hành kinh và lau khô vùng kín sau khi tắm.

Chọn đồ lót cotton thoáng khí, thay hằng ngày, giặt sạch và phơi nơi có nắng. Hạn chế mặc quần áo quá bó trong thời gian dài, đặc biệt khi thời tiết nóng ẩm.

Lối sống giúp phòng ngừa

Ăn uống cân đối, hạn chế đường và đồ ngọt, bổ sung sữa chua hoặc thực phẩm lên men giúp duy trì lợi khuẩn. Uống đủ nước, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn để tăng sức đề kháng. Với người bị tiểu đường, kiểm soát đường huyết tốt cũng giúp giảm nguy cơ nấm âm đạo tái phát.

Quan hệ tình dục an toàn, dùng bao cao su khi chưa chắc chắn về tình trạng của bạn tình và khám phụ khoa định kỳ mỗi sáu tháng đến một năm là cách phòng bệnh hiệu quả.

Khi nào cần đi khám ngay?

Bạn nên đến cơ sở y tế khi triệu chứng không cải thiện sau vài ngày, tái phát nhiều lần trong năm, hoặc xuất hiện sốt, đau bụng dưới, khí hư lẫn máu. Phụ nữ đang mang thai, đang cho con bú, hoặc mắc bệnh mạn tính cũng nên được bác sĩ tư vấn trước khi dùng bất kỳ thuốc nào.

Dược sĩ nhà thuốc có thể hướng dẫn bạn về sản phẩm vệ sinh phù hợp và cách dùng an toàn, nhưng việc chẩn đoán và kê đơn điều trị cần do bác sĩ thực hiện.

Câu hỏi thường gặp

Viêm nhiễm phụ khoa có tự khỏi không?

Một số trường hợp nhẹ có thể thuyên giảm, nhưng nhiều trường hợp kéo dài hoặc tái phát nếu không điều trị đúng nguyên nhân. Bạn nên đi khám để được tư vấn cụ thể.

Có nên tự mua thuốc đặt âm đạo khi bị ngứa?

Không nên. Ngứa có thể do nấm, vi khuẩn hoặc trùng roi và mỗi loại cần thuốc khác nhau. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.

Dung dịch vệ sinh có cần dùng hằng ngày không?

Không bắt buộc. Nước sạch là đủ cho vệ sinh hằng ngày; nếu dùng dung dịch, chọn loại dịu nhẹ, pH phù hợp và chỉ rửa bên ngoài.

Bị viêm phụ khoa có ảnh hưởng đến khả năng mang thai không?

Viêm nhiễm kéo dài, nhất là khi lan lên tử cung và vòi trứng, có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Vì vậy cần điều trị sớm và đầy đủ.

Bao lâu nên khám phụ khoa một lần?

Thông thường sáu tháng đến một năm một lần, hoặc sớm hơn khi có dấu hiệu bất thường.

Kết luận

Viêm nhiễm phụ khoa rất thường gặp nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị khi phát hiện sớm. Hãy giữ vệ sinh đúng cách, sống lành mạnh, khám định kỳ và đừng ngại gặp bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường. Nếu cần tư vấn thêm về chăm sóc sức khỏe phụ nữ, dược sĩ Nhà thuốc An Phúc luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn.

Bài viết liên quan

• Sức khỏe sinh sản nam giới: những thói quen nên duy trì
• Chu kỳ kinh nguyệt: cách theo dõi và dấu hiệu bất thường
• Khám phụ khoa định kỳ: Nên bắt đầu khi nào và khám những gì?